DeFi staat voor decentralized finance. Het betekent dat je financiële diensten kunt gebruiken zonder banken, brokers of andere traditionele instellingen. Sparen, lenen, handelen en investeren verlopen via blockchain en slimme contracten die automatisch afspraken uitvoeren zonder tussenkomst van mensen.
Het ontstaan van DeFi
DeFi is ontstaan als reactie op het traditionele financiële systeem. De financiële crisis van 2008 liet zien dat afhankelijkheid van banken grote risico’s kan opleveren. Toen Bitcoin in 2009 werd gelanceerd, ontstond het idee dat geld en betalingen ook zonder centrale autoriteit konden functioneren. Waar Bitcoin vooral digitaal geld bood, maakte de komst van Ethereum het mogelijk om slimme contracten te gebruiken. Deze innovatie zorgde voor een heel nieuw ecosysteem: decentralized finance.
De financiële crisis als keerpunt
Tijdens de crisis van 2008 verloren veel mensen vertrouwen in banken. Beleggers zagen dat een klein aantal instellingen wereldwijd enorme macht had en fouten kon maken met grote gevolgen. DeFi speelt in op dat wantrouwen door financiële diensten te decentraliseren en rechtstreeks in handen van gebruikers te leggen.
Van Bitcoin naar slimme contracten
Bitcoin bewees dat digitaal geld zonder banken kan bestaan. Ethereum bouwde daarop voort met slimme contracten: software die automatisch transacties uitvoert zodra de voorwaarden zijn vervuld. Dat was de start van DeFi, omdat het niet alleen geld maar ook financiële diensten mogelijk maakte.
Hoe werkt DeFi
DeFi draait op blockchains die slimme contracten ondersteunen. Deze contracten zijn kleine programma’s die vastliggen in de code. Ze vervangen het vertrouwen in een bank door transparante regels die niemand kan veranderen.
Slimme contracten en automatisering
Stel dat iemand een lening wil. In plaats van een bankmedewerker die de aanvraag beoordeelt, controleert een slim contract of er voldoende onderpand is. Als dat zo is, wordt de lening automatisch vrijgegeven. Er komt geen papierwerk of menselijke beoordeling aan te pas.
Voorbeelden van populaire protocollen
Bekende protocollen zijn Aave en Compound voor lenen en uitlenen, Uniswap en PancakeSwap voor het ruilen van munten, en MakerDAO dat een stabiele munt (DAI) uitgeeft op basis van onderpand. Deze protocollen laten zien dat DeFi niet één product is, maar een verzameling toepassingen die samen een alternatief financieel systeem vormen.
DeFi-toepassingen uitgelegd
De mogelijkheden binnen DeFi groeien snel. Waar het begon met eenvoudige leningen en ruilmarkten, bestaan er nu tientallen categorieën.
Lenen en uitlenen
Op leenplatforms kunnen gebruikers hun crypto vastzetten en daar rente voor ontvangen. Anderen lenen datzelfde geld door hun eigen munten als onderpand te gebruiken. Het hele proces verloopt via slimme contracten die automatisch de voorwaarden controleren.
Decentrale beurzen
Op decentrale beurzen, ook wel DEX’s genoemd, kunnen gebruikers cryptomunten direct met elkaar ruilen. Er is geen centrale partij die de orderboeken beheert. In plaats daarvan zorgen slimme contracten en liquiditeitspools voor de afhandeling. Dit maakt handelen wereldwijd toegankelijk en vaak goedkoper dan bij centrale beurzen.
Yield farming en staking
Beleggers kunnen hun munten ook gebruiken om extra rendement te verdienen. Bij yield farming zetten ze hun crypto in liquiditeitspools en ontvangen ze beloningen in de vorm van transactiekosten of nieuwe tokens. Bij staking blokkeren ze hun munten tijdelijk om het netwerk te beveiligen en krijgen ze daarvoor rente.
De voordelen van DeFi
DeFi maakt financiële diensten toegankelijk voor iedereen met een smartphone en internetverbinding. Er is geen bank nodig die toestemming geeft. De kosten zijn vaak lager omdat er geen tussenpersonen zijn en transacties direct via de blockchain verlopen. Transparantie is een ander voordeel: alle afspraken staan vast in de code en zijn voor iedereen zichtbaar.
De risico’s en uitdagingen van DeFi
DeFi staat nog in de kinderschoenen en dat brengt risico’s met zich mee. Slimme contracten zijn geschreven door ontwikkelaars en kunnen fouten bevatten. Als hackers een fout ontdekken, kunnen ze misbruik maken en miljoenen buitmaken. Ook is de markt extreem volatiel. Waardeschommelingen kunnen ertoe leiden dat leningen plotseling worden geliquideerd.
Technische risico’s en hacks
Er zijn meerdere voorbeelden van DeFi-platforms die door fouten in de code gehackt werden. Gebruikers die daar geld hadden gestald, verloren soms hun hele investering. Beveiliging en audits van slimme contracten zijn daarom cruciaal.
Volatiliteit en onderpand
De meeste leningen in DeFi vereisen onderpand in crypto. Daalt de waarde daarvan te sterk, dan kan het contract automatisch het onderpand verkopen. Dit mechanisme houdt het systeem stabiel, maar brengt voor de gebruiker grote risico’s met zich mee.
Onzekere regelgeving
Overheden worstelen nog met DeFi. Sommige landen staan innovaties toe, andere proberen ze juist te beperken. Er is nog geen wereldwijde aanpak, wat onzekerheid veroorzaakt voor zowel ontwikkelaars als investeerders.
De toekomst van DeFi
DeFi groeit razendsnel en trekt steeds meer aandacht van grote investeerders en bedrijven. Nieuwe toepassingen ontstaan voortdurend en bestaande platformen worden gebruiksvriendelijker. Tegelijkertijd blijven beveiliging en regelgeving belangrijke uitdagingen. Als DeFi die hobbels weet te nemen, kan het traditionele financiële systeem ingrijpend veranderen en kan toegang tot financiële diensten wereldwijd democratischer worden.